18 maja 2026 r., godz. 11:30 w siedzibie Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego przy Alei Wilanowskiej 204 odbędzie się pierwsze spotkanie eksperckie w ramach „Mazowieckiego Kongresu Regionalizmu 2026”, dotyczące m.st Warszawy.

Na przełomie października i listopada odbędą się dwudniowe obrady Kongresu Regionalizmu Polskiego w 2026 roku w Poznaniu.  Na początku października zorganizowany zostanie Mazowiecki Kongres Regionalizmu, na którym zaprezentowany zostanie Program Mazowieckiego Regionalizmu 2026. Kongres oraz kształtowanie programu poprzedzi szereg spotkań i prac zespołów eksperckich, w formułach powiatowych i subregionalnych. Główną przesłanką organizacji Kongresu Regionalizmu Polskiego w 2026 roku jest uczczenie 100. rocznicy przyjęcia Programu Regionalizmu Polskiego w 1926 roku przez Radę Naukową Sekcji Powszechnych Uniwersytetów Regionalnych Związku Nauczycielstwa Polskiego Szkół Powszechnych. Celem organizacji Kongresu Regionalizmu Polskiego w 2026 roku jest, w nawiązaniu do powyższego dokumentu, opracowanie Programu Regionalizmu Polskiego 2026 w dyskusji ogólnokrajowej poprzez organizację powiatowych, subregionalnych i wojewódzkich spotkań oraz przyjęcie ostatecznej jego wersji.

W trakcie przygotowań do Kongresu w ramach województw i subregionów zostaną wypracowane odpowiednie dla tych jednostek terytorialnych „Programy Regionalne”. Koordynator Naczelny Kongresu oraz Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazali Muzeum Niepodległości jako instytucję koordynującą opracowanie koncepcji i założeń przez Województwo Mazowieckie. Systematycznie powoływani zostają koordynatorzy w ramach subregionów Województwa Mazowieckiego, którzy dokonują naboru na ekspertów tematycznych, organizują spotkania robocze zespołów powiatowych, oraz zbiorcze spotkania subregionalne, na których powstawać będą materiały odpowiadające na punktową agendę programową Kongresu:

1. Problemy środowisk lokalnych i regionów w obszarze:
2. a) funkcjonowania i organizacji instytucji państwa i samorządu terytorialnego,
3. b) organizacji gospodarki oraz roli pracy i warunków socjalno-ekonomicznych życia rodziny,
4. c) organizacji życia społeczno-samorządowego i obywatelskiego,
5. d) organizacji życia społeczno-kulturalnego, naukowego, turystyczno-krajoznawczego.
6. Integracja terytorialna oraz środowiskowa i międzypokoleniowa, uwzględniająca zagadnienia równości oraz obowiązków, praw i wolności.
7. Kultura dialogu i tolerancji oraz poszanowania praw mniejszości.
8. Marginalizacja i wykluczenie społeczne oraz szerzenie nienawiści.
9. Innowacyjne formuły organizacji życia zbiorowego i partycypacji społecznej – mające na uwadze dobro zarówno indywidualne, jak i wspólne – pobudzające aktywność społeczną i zwiększające sprawczość społeczeństwa obywatelskiego.
10. Samorząd terytorialny jako podstawowy i ważny partner dialogu o zachowaniu tożsamości regionalnej i rozwoju regionu oraz budowaniu spójności społecznej.
11. Związki pracy wychowawczo-oświatowej w szkole i poza szkołą z najbliższym środowiskiem.
12. Misja publiczna oraz funkcje i zadania mediów lokalnych i regionalnych w odzwierciedlaniu życia środowiska, ożywianiu zainteresowania najbliższym otoczeniem, wzniecaniu energii i inicjatywy oraz staniu na straży poszanowania praw i wolności obywatelskich, a także wypełnianiu obowiązków przez każdego mieszkańca.
13. Organizacja oraz rola i zadania nauki w diagnozie i prognozie sytuacji społecznej, gospodarczej, kulturowej, środowiska naturalnego oraz większe powiązanie badań naukowych z życiem regionu.
14. Decentralizacja organizacji i zarządzania państwem oraz regionalizacja usług publicznych, które nie ograniczają sprawności działania administracji państwowej, a zwiększają efektywność zaspokajania potrzeb społecznych.

Spotkanie w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego oparte będzie na prezentacji referatów dotykających tematyki określonej w programie Regionalizmu Polskiego:

1. Piotr Żółtowski (Urząd Bemowo), Wdrażanie koncepcji zrównoważonego rozwoju w obszarze sportu, rekreacji oraz turystyki w Warszawie
2. Olgierd Łukaszewicz (My Obywatele Unii Europejskiej – Fundacja im. Wojciecha B. Jastrzębowskiego), Unia Europejska – integracja i wyzwania
3. red. Adam Sidorkiewicz (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego), Warszawskie muzea a kultura dialogu i inkluzji
4. Arkadiusz Falkiewicz (były pełnomocnik Zarządu Samorządu Studentów Uniwersytetu Warszawskiego ds. akademików), Wykluczenie ekonomiczne w mieszkalnictwie studenckim w Warszawie
5. Dominik Mika (Instytut Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza), Działania instytucji kultury jako nowoczesne formy organizacji życia zbiorowego i partycypacji społecznej. Przykłady i pomysły 
6. Leszek Giziński (Urząd Gminy Czosnów, Stowarzyszenie Slavia Masovia), Odzyskiwanie przestrzeni dziedzictwa Mazowsza dla mieszkańców na przykładzie Gminy Czosnów
7. dr Piotr Balcerowski (Instytut Staszica), Edukacja patriotyczna młodego pokolenia na przykładzie wybranych warszawskich szkół. Czy polska szkoła pozostanie fundamentem edukacji patriotycznej w XX wieku?
8. dr Patrycja Ratyńska (TVN24), Media regionalne w cieniu stolicy. Rola TVP3 Warszawa na Mazowszu
9. dr hab. Arkadiusz Indraszczyk (Uniwersytet w Siedlcach, MHPRL), Problemy badań regionalnych. Szansa na zwiększenie współpracy między samorządem a światem nauki
10. dr Mateusz Ratyński (Instytut Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej, MHPRL), Reformy administracyjne w Polsce. Od doświadczeń historycznych do wyzwań przyszłości

    Projekt współfinansowany jest ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.